Czy dyżur medyczny wlicza się do limitu 150 godzin nadliczbowych w roku?

Dyżur medyczny jest odrębną instytucją od godzin nadliczbowych z Kodeksu pracy, a wobec pracowników, którzy podpisali klauzulę opt-out, art. 96 ustawy o działalności leczniczej wprost wyłącza stosowanie art. 151 § 3 Kodeksu pracy, czyli rocznego limitu. Kwestia jest sporna w piśmiennictwie, dlatego przy planowaniu rocznym warto uzgodnić stanowisko z działem kadr.

Czy za dyżur można oddać czas wolny zamiast zapłacić?

Art. 95 ust. 5 odsyła do art. 151¹ § 1–3 Kodeksu pracy, a więc do przepisów o wynagrodzeniu, nie o rekompensacie czasem wolnym. Przyjmuje się, że za dyżur medyczny należy się zapłata, a nie odbiór wolnego.

Czy pielęgniarka może pełnić dyżur medyczny?

Tylko wtedy, gdy ma wyższe wykształcenie — art. 95 ust. 1 wymaga łącznie wykonywania zawodu medycznego i wyższego wykształcenia. Pielęgniarki bez tytułu wyższego pracują w systemie równoważnym, a praca ponad wymiar jest u nich zwykłymi godzinami nadliczbowymi.

Dyżur medyczny a nadgodziny

Stan prawny sprawdzony 9 września 2026

Dyżur medyczny nie jest tym samym co godziny nadliczbowe. To odrębna instytucja z art. 95 ustawy o działalności leczniczej: czas dyżuru wlicza się do czasu pracy (ust. 3), a pracę na dyżurze wolno z góry zaplanować ponad przeciętne 37 godzin 55 minut na tydzień (ust. 4) — czego o nadgodzinach powiedzieć się nie da, bo te z definicji są nieplanowane. Wspólny jest sposób zapłaty: za dyżur należy się normalne wynagrodzenie powiększone o dodatek liczony według przepisów o nadgodzinach (art. 95 ust. 5 w związku z art. 151¹ § 1–3 Kodeksu pracy).

Trzy różnice, które zmieniają rozliczenie

Mylenie dyżuru z nadgodzinami kończy się zwykle jednym z dwóch błędów: albo grafik odrzuca się jako „niezgodny z prawem”, choć jest poprawny, albo przeciwnie — dyżury wpisuje się w limit nadgodzin, który wcale ich nie obejmuje. Różnic jest trzy i każda ma praktyczne skutki.

Planowanie. Godziny nadliczbowe to praca ponad obowiązujący pracownika wymiar, której z założenia nie planuje się w rozkładzie. Dyżur medyczny planuje się wprost — art. 95 ust. 4 pozwala ułożyć grafik tak, by przekraczał przeciętne 37 godzin 55 minut na tydzień w okresie rozliczeniowym.
Kto może zostać zobowiązany. Nadgodziny dotyczą co do zasady każdego pracownika. Dyżur medyczny — tylko osób wykonujących zawód medyczny i posiadających wyższe wykształcenie, zatrudnionych w podmiocie udzielającym stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych (art. 95 ust. 1), a także pracowników jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego poza zespołami lotniczymi (ust. 1a).
Czas pracy. Cały czas dyżuru — także ten przespany w dyżurce — wlicza się do czasu pracy (art. 95 ust. 3). To odróżnia dyżur medyczny od zwykłego dyżuru z art. 151⁵ Kodeksu pracy, przy którym do czasu pracy wlicza się jedynie czas faktycznego wykonywania pracy.

Jak liczy się wynagrodzenie

Art. 95 ust. 5 odsyła do art. 151¹ § 1–3 Kodeksu pracy, stosowanego odpowiednio. W praktyce oznacza to normalne wynagrodzenie za każdą godzinę dyżuru plus dodatek: 100% stawki za godziny przypadające w porze nocnej, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy oraz w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto, a 50% za pozostałe godziny.

Dodatek 100% należy się także za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w okresie rozliczeniowym (art. 151¹ § 2 Kodeksu pracy). Ponieważ dyżur z założenia takie przekroczenie tworzy, w rozliczeniu okresu rozliczeniowego trzeba sprawdzić obie podstawy osobno — dobową i przeciętną tygodniową — żeby nie policzyć tej samej godziny dwa razy ani nie pominąć żadnej.

Częste pytania

Czy dyżur medyczny wlicza się do limitu 150 godzin nadliczbowych w roku?: Dyżur medyczny jest odrębną instytucją od godzin nadliczbowych z Kodeksu pracy, a wobec pracowników, którzy podpisali klauzulę opt-out, art. 96 ustawy o działalności leczniczej wprost wyłącza stosowanie art. 151 § 3 Kodeksu pracy, czyli rocznego limitu. Kwestia jest sporna w piśmiennictwie, dlatego przy planowaniu rocznym warto uzgodnić stanowisko z działem kadr.
Czy za dyżur można oddać czas wolny zamiast zapłacić?: Art. 95 ust. 5 odsyła do art. 151¹ § 1–3 Kodeksu pracy, a więc do przepisów o wynagrodzeniu, nie o rekompensacie czasem wolnym. Przyjmuje się, że za dyżur medyczny należy się zapłata, a nie odbiór wolnego.
Czy pielęgniarka może pełnić dyżur medyczny?: Tylko wtedy, gdy ma wyższe wykształcenie — art. 95 ust. 1 wymaga łącznie wykonywania zawodu medycznego i wyższego wykształcenia. Pielęgniarki bez tytułu wyższego pracują w systemie równoważnym, a praca ponad wymiar jest u nich zwykłymi godzinami nadliczbowymi.

Sprawdź, czy Twój grafik mieści się w tych przepisach

Wgraj zdjęcie gotowego grafiku dyżurów, a dostaniesz listę naruszeń z podaniem przepisu — odpoczynek dobowy i tygodniowy, normy godzin, praca nocna. Bezpłatnie i bez zakładania konta.

Sprawdź swój grafik

Czytaj dalej

Materiał ma charakter informacyjny i przedstawia treść przepisów — nie jest poradą prawną ani opinią w indywidualnej sprawie. Przepisy o czasie pracy uzupełniają regulamin pracy, układ zbiorowy i praktyka konkretnego pracodawcy, dlatego przed decyzją kadrową warto zweryfikować stan faktyczny u siebie.