Kto może pełnić dyżur medyczny
Stan prawny sprawdzony
Do pełnienia dyżuru medycznego można zobowiązać osoby, które łącznie spełniają dwa warunki: wykonują zawód medyczny i mają wyższe wykształcenie, a przy tym są zatrudnione w podmiocie leczniczym udzielającym stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych (art. 95 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej). Odrębnie art. 95 ust. 1a obejmuje pracowników jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, z wyłączeniem zespołów lotniczych.
Dwa warunki, spełnione łącznie
Sam zawód medyczny nie wystarcza — potrzebne jest też wyższe wykształcenie. To właśnie ten wymóg decyduje, że instytucja dyżuru medycznego obejmuje lekarzy, lekarzy dentystów, diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów szpitalnych, fizjoterapeutów z tytułem magistra czy psychologów klinicznych, a poza nią zostaje spora część personelu.
Pielęgniarki i położne
Pielęgniarka lub położna może pełnić dyżur medyczny tylko wtedy, gdy ma wyższe wykształcenie. W pozostałych przypadkach praca ponad obowiązujący wymiar jest zwykłymi godzinami nadliczbowymi z Kodeksu pracy — z rocznym limitem i z zakazem planowania ich w grafiku. Praktycznym rozwiązaniem jest system równoważny, w którym dobę wydłuża się do 12 godzin (art. 94), dzięki czemu dyżury dwunastogodzinne mieszczą się w normalnym rozkładzie.
Warunek po stronie pracodawcy
Dyżur medyczny można wprowadzić tylko w podmiocie wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne — czyli w szpitalu lub w innym zakładzie zapewniającym całodobową opiekę. W przychodni pracującej w godzinach dziennych instytucja dyżuru medycznego nie znajduje zastosowania.
Częste pytania
- Czy ratownik medyczny pełni dyżur medyczny?
- Pracownicy jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, poza lotniczymi zespołami ratownictwa, mogą być zobowiązani do pełnienia dyżuru na podstawie art. 95 ust. 1a — jest to odrębna podstawa niż ust. 1.
- Czy stażysta może pełnić dyżur?
- Zasady pełnienia dyżurów przez lekarzy stażystów wynikają z przepisów o stażu podyplomowym i programu stażu, a nie wyłącznie z art. 95. Zakres samodzielności stażysty na dyżurze jest ograniczony i wymaga nadzoru.
Sprawdź, czy Twój grafik mieści się w tych przepisach
Wgraj zdjęcie gotowego grafiku dyżurów, a dostaniesz listę naruszeń z podaniem przepisu — odpoczynek dobowy i tygodniowy, normy godzin, praca nocna. Bezpłatnie i bez zakładania konta.
Sprawdź swój grafikCzytaj dalej
- Dyżur medyczny a nadgodzinyDyżur medyczny to nie to samo co godziny nadliczbowe. Wyjaśniamy różnice: podstawę prawną, planowanie ponad normę, wliczanie do czasu pracy i sposób rozliczenia.
- Dyżur medyczny a czas pracyCzy dyżur medyczny wlicza się do czasu pracy i do miesięcznego wymiaru? Jak wygląda przeciętna norma 37 godzin 55 minut i limit 48 godzin tygodniowo.
- Klauzula opt-outCzym jest klauzula opt-out, jak się ją podpisuje i cofa, jakie daje skutki — oraz dlaczego art. 96 ustawy o działalności leczniczej przestanie obowiązywać 1 stycznia 2028 r.
Materiał ma charakter informacyjny i przedstawia treść przepisów — nie jest poradą prawną ani opinią w indywidualnej sprawie. Przepisy o czasie pracy uzupełniają regulamin pracy, układ zbiorowy i praktyka konkretnego pracodawcy, dlatego przed decyzją kadrową warto zweryfikować stan faktyczny u siebie.