Przejdź do treści

Dyżur medyczny — definicja i podstawa prawna

Stan prawny sprawdzony

Dyżur medyczny to wykonywanie poza normalnymi godzinami pracy czynności zawodowych przez osoby wykonujące zawód medyczny z wyższym wykształceniem, w podmiocie leczniczym udzielającym stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych (art. 95 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej). Instytucji tej nie ma w Kodeksie pracy — Kodeks reguluje dyżur „zwykły” (art. 151⁵), który różni się tym, że do czasu pracy wlicza się jedynie czas faktycznego wykonywania pracy.

Która ustawa ma pierwszeństwo

Ustawa o działalności leczniczej jest wobec Kodeksu pracy przepisem szczególnym: w zakresie, w jakim reguluje czas pracy w podmiotach leczniczych, wypiera regulację kodeksową. Kodeks stosuje się do wszystkiego, czego ustawa nie normuje — i tam, gdzie sama do niego odsyła, jak przy wynagrodzeniu za dyżur.

Komplet przepisów o czasie pracy w podmiocie leczniczym

  • art. 93 — normy czasu pracy: 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień; 8 godzin dla pracowników technicznych, obsługi i gospodarczych; 6 godzin dla pracowników niewidomych w kontakcie z pacjentami; okres rozliczeniowy do 3 miesięcy.
  • art. 94 — równoważny czas pracy z możliwością przedłużenia doby do 12 godzin.
  • art. 95 — dyżur medyczny: kto, definicja, wliczanie do czasu pracy, planowanie ponad normę, wynagrodzenie.
  • art. 96 — klauzula opt-out, czyli zgoda na przekroczenie przeciętnie 48 godzin tygodniowo. Przepis zostaje uchylony 1 stycznia 2028 r.
  • art. 97 — odpoczynek dobowy 11 godzin, tygodniowy 35 godzin, wyjątkowo 24 godziny dla dyżurujących.
  • art. 98 — pozostawanie w gotowości i wynagrodzenie w wysokości 50% stawki zasadniczej.

Częste pytania

Czy dyżur medyczny występuje w Kodeksie pracy?
Nie. Kodeks pracy zna wyłącznie dyżur „zwykły” z art. 151⁵. Dyżur medyczny jest instytucją ustawy o działalności leczniczej i ma inne skutki dla czasu pracy oraz wynagrodzenia.
Czy przepisy o dyżurze stosuje się do lekarzy na kontraktach?
Nie. Przepisy o czasie pracy i dyżurze medycznym dotyczą osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Współpraca w formie umowy cywilnoprawnej podlega treści tej umowy.

Sprawdź, czy Twój grafik mieści się w tych przepisach

Wgraj zdjęcie gotowego grafiku dyżurów, a dostaniesz listę naruszeń z podaniem przepisu — odpoczynek dobowy i tygodniowy, normy godzin, praca nocna. Bezpłatnie i bez zakładania konta.

Sprawdź swój grafik

Czytaj dalej

Materiał ma charakter informacyjny i przedstawia treść przepisów — nie jest poradą prawną ani opinią w indywidualnej sprawie. Przepisy o czasie pracy uzupełniają regulamin pracy, układ zbiorowy i praktyka konkretnego pracodawcy, dlatego przed decyzją kadrową warto zweryfikować stan faktyczny u siebie.